Thủ tục đăng ký tên thương hiệu cho cá nhân & doanh nghiệp
Trong quá trình khởi sự kinh doanh hoặc xây dựng thương hiệu cá nhân, nhiều người thường đặt câu hỏi: “Tên thương hiệu có cần đăng ký không?” hoặc “Cá nhân có được đăng ký thương hiệu hay chỉ doanh nghiệp mới được?”. Trên thực tế, không ít trường hợp cá nhân sử dụng tên thương hiệu trong thời gian dài nhưng lại không có cơ sở pháp lý bảo vệ khi xảy ra tranh chấp.
Việc thực hiện đúng thủ tục đăng ký tên thương hiệu không chỉ giúp xác lập quyền sở hữu hợp pháp mà còn là nền tảng quan trọng để phát triển kinh doanh bền vững, dù chủ thể đăng ký là cá nhân hay doanh nghiệp. Bài viết dưới đây, Luật Thiên Di sẽ giải thích rõ khái niệm tên thương hiệu theo pháp luật, đồng thời so sánh chi tiết thủ tục đăng ký cho từng đối tượng để người đọc dễ dàng lựa chọn phương án phù hợp.

Tên thương hiệu là gì theo pháp luật?
1.1. Cách hiểu đúng về tên thương hiệu
Theo pháp luật Việt Nam, “tên thương hiệu” không phải là thuật ngữ pháp lý độc lập. Trong thực tiễn, tên thương hiệu thường được hiểu là dấu hiệu dùng để phân biệt hàng hóa, dịch vụ của cá nhân hoặc doanh nghiệp, và được bảo hộ dưới hình thức nhãn hiệu theo Luật Sở hữu trí tuệ.
Tên thương hiệu có thể là:
- Chữ cái, từ ngữ hoặc cụm từ
- Kết hợp chữ và hình ảnh
- Tên riêng gắn liền với sản phẩm hoặc dịch vụ
Để được pháp luật bảo hộ, tên thương hiệu cần được đăng ký nhãn hiệu tại Cục Sở hữu trí tuệ.
Tên thương hiệu khác gì với tên doanh nghiệp?
Tên doanh nghiệp được đăng ký tại Sở Kế hoạch và Đầu tư, trong khi tên thương hiệu được đăng ký tại Cục Sở hữu trí tuệ. Việc đăng ký tên doanh nghiệp không đồng nghĩa với việc được bảo hộ tên thương hiệu.
Do đó, dù là cá nhân hay doanh nghiệp, nếu có nhu cầu sử dụng tên gọi cho mục đích kinh doanh, quảng bá sản phẩm hoặc dịch vụ, việc đăng ký thương hiệu là cần thiết để tránh rủi ro pháp lý.
Cá nhân có đăng ký được tên thương hiệu không?
Quyền đăng ký của cá nhân theo pháp luật
Pháp luật Việt Nam không giới hạn chủ thể đăng ký thương hiệu. Cá nhân hoàn toàn có quyền thực hiện thủ tục đăng ký tên thương hiệu nếu đáp ứng điều kiện theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ.
Cá nhân thường đăng ký thương hiệu trong các trường hợp:
- Kinh doanh tự do, bán hàng online
- Xây dựng thương hiệu cá nhân (huấn luyện viên, chuyên gia, nghệ sĩ…)
- Chuẩn bị thành lập doanh nghiệp trong tương lai
Đặc điểm thủ tục đăng ký thương hiệu cá nhân
Thủ tục đăng ký tên thương hiệu cho cá nhân nhìn chung không phức tạp. Hồ sơ không yêu cầu giấy đăng ký kinh doanh, mà chỉ cần giấy tờ tùy thân hợp lệ của người đăng ký.
Tuy nhiên, cá nhân cần lưu ý rằng quyền sở hữu thương hiệu gắn liền với cá nhân đứng tên. Nếu sau này thành lập doanh nghiệp và muốn chuyển thương hiệu sang công ty, cần thực hiện thủ tục chuyển nhượng theo quy định pháp luật.
Doanh nghiệp đăng ký tên thương hiệu có gì khác?
Chủ thể đăng ký là pháp nhân
Đối với doanh nghiệp, chủ thể đăng ký thương hiệu là pháp nhân được thành lập hợp pháp. Tên thương hiệu được đăng ký sẽ thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp, không phụ thuộc vào cá nhân sáng lập hay người đại diện pháp luật.
Đây là điểm khác biệt quan trọng so với đăng ký thương hiệu cá nhân, đặc biệt trong các trường hợp góp vốn, chuyển nhượng hoặc thay đổi cơ cấu doanh nghiệp.
Phạm vi bảo hộ và giá trị thương mại
Doanh nghiệp thường đăng ký thương hiệu gắn với:
- Sản phẩm hoặc dịch vụ cốt lõi
- Chiến lược phát triển dài hạn
- Kế hoạch nhượng quyền hoặc mở rộng thị trường
Việc đăng ký thương hiệu dưới tên doanh nghiệp giúp dễ dàng khai thác giá trị thương mại, định giá tài sản vô hình và thuận lợi trong các giao dịch pháp lý.
Quy trình đăng ký tên thương hiệu cho cá nhân và doanh nghiệp
Tra cứu khả năng đăng ký
Trước khi nộp hồ sơ, cá nhân hoặc doanh nghiệp nên tra cứu để đánh giá khả năng bảo hộ của tên thương hiệu. Đây là bước quan trọng nhằm tránh trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn với nhãn hiệu đã đăng ký trước đó.
Chuẩn bị hồ sơ đăng ký
Hồ sơ đăng ký tên thương hiệu bao gồm:
- Tờ khai đăng ký nhãn hiệu theo mẫu
- Mẫu tên thương hiệu cần bảo hộ
- Danh mục sản phẩm hoặc dịch vụ đăng ký
- Giấy tờ pháp lý của cá nhân hoặc doanh nghiệp
Việc phân nhóm sản phẩm, dịch vụ cần được thực hiện chính xác theo Bảng phân loại Nice.
Nộp hồ sơ và theo dõi xử lý
Hồ sơ được nộp tại Cục Sở hữu trí tuệ. Sau khi nộp, đơn sẽ trải qua các giai đoạn thẩm định hình thức, công bố và thẩm định nội dung. Thời gian xử lý trung bình từ 12 đến 18 tháng.
Trong quá trình này, người nộp đơn cần theo dõi sát sao để kịp thời phản hồi các thông báo từ cơ quan có thẩm quyền.

Lưu ý pháp lý quan trọng khi đăng ký tên thương hiệu
Không nhầm lẫn giữa sử dụng và sở hữu
Việc sử dụng tên thương hiệu trong thực tế không đồng nghĩa với việc có quyền sở hữu hợp pháp. Chỉ khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu, quyền đối với thương hiệu mới được pháp luật bảo hộ.
Cân nhắc chủ thể đứng tên ngay từ đầu
Cá nhân cần cân nhắc kỹ việc đứng tên đăng ký nếu có kế hoạch phát triển thành doanh nghiệp sau này. Việc lựa chọn sai chủ thể có thể phát sinh thủ tục chuyển nhượng phức tạp về sau.
Chủ động bảo vệ thương hiệu
Sau khi được cấp văn bằng, chủ sở hữu cần theo dõi việc sử dụng thương hiệu trên thị trường và kịp thời xử lý các hành vi xâm phạm để bảo vệ quyền lợi hợp pháp.
Kết luận và khuyến nghị từ Luật Thiên Di
Dù là cá nhân hay doanh nghiệp, việc thực hiện đúng thủ tục đăng ký tên thương hiệu là bước đi cần thiết để bảo vệ quyền lợi pháp lý và xây dựng nền tảng phát triển lâu dài. Mỗi đối tượng đăng ký có đặc điểm và định hướng khác nhau, do đó cần lựa chọn phương án phù hợp ngay từ đầu.
Nếu bạn đang băn khoăn giữa việc đăng ký thương hiệu cá nhân hay doanh nghiệp, hoặc cần hỗ trợ thực hiện thủ tục tại Cục Sở hữu trí tuệ, Luật Thiên Di sẵn sàng tư vấn chi tiết và đồng hành trong suốt quá trình đăng ký, đảm bảo đúng luật và hạn chế rủi ro phát sinh.
Thông tin liên hệ Luật Thiên Di
CÔNG TY TNHH LUẬT THIÊN DI
Địa chỉ: 36 Đường A4, Phường Bảy Hiền, Thành Phố Hồ Chí Minh, Việt Nam
Hotline: 0981 317 075
Điện thoại: 028 6293 9377
Email: info@luatthiendi.com
Website: https://luatthiendi.com